Hereda?o de Usono en Afganujo estas katastrofa

Vilhelmo Luterano Published: 2021-11-28 11:10:56
Comment
Share
Share this with Close
Messenger Messenger Pinterest LinkedIn
咪乐|直播|官方版app v2.1.5 行百里者半九十,奋斗路上战犹酣,把蓝图变为现实,仍需攻克“娄山关”“腊子口”,奋力夺取新长征的胜利。

Pekino, 17-an de A?gusto (Xinhua) –“Afganujo estis la lasta misio de naci-konstruado (...) kaj ni havis la moralan devon lasi tie ion pli bonan”, skribis usona eksa prezidento George W. Bush en siaj memora?oj, parolante pri la motivoj kiuj igis lin ordoni la invadon de Afganujo en la jaro 2001.

Dum Usono estas retiri?anta, la dudek jaroj da tio, kion Va?ingtono nomis “konstruado de nacio”, disfalas sub la okuloj de la mondo. Kaj la mortintoj, la sangelver?oj kaj terura homa tragedio estas tio, kion Usono vere postlasis en Afganujo, kion en frapa maniero atestas certaj afganoj, kiuj mortis post alkro?i sin al usona aviadilo ur?e ekfluganta.

Ekde sia alveno en Afganujo la usona armeo ka?zis pli ol 30.000 mortintoj inter la civiluloj, vundis pli ol 60.000 homojn kaj transformis dek unu milionojn da homoj en rifu?intojn.

La? la oficialaj nombroj, sole en la jaro 2019, almena? 6.825 frapoj de sepavoj (senpilotaj aviadiloj) okazis en Afganujo, dum 7.423 bomboj kaj aliaj municioj estis lan?itaj sur la teron, do mezume 20 bomboj ?iutage. Dum usonaj bomboj eksplodas ?ie, paco kaj stabileco estas celoj jam delonge multe trans la atingo de ordinaraj afganoj.

La dudekjara milito de Usono en Afganujo estas plena de kor?iraj tragedioj por la afganaj familioj. Unu el tiuj dramoj estis la mortiga aerfrapo de Usono al afgana hospitalo mastrumata de Kuracistoj sen limoj (KSL) en la jaro 2015. Kvankam pli ol 40 civiluloj estis mortigitaj en tio, kion la KSL kvalifikis “militkrimo”, la Pentagono provis malgrandigi la gravecon de sia krimo per sia aserto, ke tiu atako estis “ka?zita precipe de homa eraro”.

La 5-an de Marto 2020, la apelacia ?ambro de la Internacia Pun-Kortumo (IPK) decidis ke ?ia akuzisto povu malfermi enketon pri la militkrimoj kaj la krimoj kontra? la homaro en la milito de Afganujo ekde Majo 2003, inkluzive de tiuj faritaj de usonaj armeanoj kaj de la CIA, tiaj kiaj supozataj atakoj kontra? malsanulejoj kaj al aliaj ne armeaj celoj, civilaj perdoj ka?zitaj de sepavoj (senpilotaj aviadiloj) , ekscesoj kontra? kaptitoj, kaj torturoj.

En gesto tipa por la hegemoniismo kaj timigo, Va?ingtono poste blokis la financajn bonhavojn de certaj membroj de la IPK kaj, kiel reprezalio, trudis al ili, same kiel al la membroj de iliaj familioj, restriktojn por akiri vizojn.

Por pravigi la ekonomian kaj juran ofensivon de Va?ingtono, la tiama usona ministro pri justico, William Barr, asertis, ke tiuj dispozicioj “estis unua grava etapo por konsideri la IPK respondeca pri tio ke ?i transpasis sian mandaton kaj rompis la suverenecon de Usono”.

La tragedia ironio estas, ke Usono, la lando kiu malplej respektas la suverenecon de aliaj ?tatoj, volis uzi la suverenecon kiel pretekston por bloki sendependan enketon de la IPK pri ?iaj militkrimoj.

Anta? du jardekoj Usono ?etis sin sur Afganujon nome de la batalo kontra? la terorismo. Se ?i povintus limigi siajn klopodojn al tiu deklarita celo, la kruela?oj, kiujn tiu ?i nacio de Centrazio suferis dum la jardekoj, eble ne estus tiom hororaj.

“Usono elmetis la afganojn tiom longe al dama?oj por defendi sin kontra? kroma terorista atako”, skribis Carter Malkasian, historiisto, kiu anta?e estis konsilisto de la generalo Joseph Dunford, ?efo de la usona armeo en Afganujo kaj poste ?efo de la interarmila ?efstabo de Usono, en sia libro “La usona milito en Afganujo”. Usono eble decidis ekagi la? siaj propraj kondi?oj, sed la nedireblaj horora?oj, kiujn ?i faris kontra? tiu lando kaj ties popolo, estos ne estingeble fiksitaj en la menso de la homoj tra la tuta mondo.


Elfrancigita de Vilhelmo Lutermano

http://french.xinhuanet.com.cathyworks.com/2021-08/17/c_1310132689.htm

Related stories

Share this story on

百度